Pałac Kotulińskich w Czechowicach-Dziedzicach to rokokowa rezydencja z pierwszej połowy XVIII wieku, która po gruntownej restauracji funkcjonuje dziś jako czterogwiazdkowy hotel. Obiekt położony w dzielnicy Bażaniec, tuż przy granicy z Bielskiem-Białą, zachował oryginalne wnętrza z XVIII-wieczną sztukaterią i stanowi jeden z najcenniejszych zabytków architektury rezydencjonalnej na Śląsku Cieszyńskim.
To miejsce dla osób szukających nietypowych noclegów, miłośników historii i architektury, ale też rodzin planujących spokojny weekend z możliwością spacerów po zabytkowym parku. Teren jest ogrodzony i zamykany, co docenią rodzice małych dzieci.
- autentyczna rokokowa sztukateria
- piękny park do spacerów
- luksusowy hotel z restauracją
- historia sięgająca XVII wieku
- ogrodzony teren dla rodzin z dziećmi
Historia pałacu – od barona Kotulińskiego do luksusowego hotelu
Czechowice weszły w posiadanie rodziny Kotulińskich pod koniec XVII wieku, gdy Fryderyk Aleksander baron Kotuliński z Kotulina nabył te dobra około 1675 roku. Prawdziwym budowniczym rezydencji był jednak jego syn – Franciszek Karol Kotuliński, który piastował urząd nadkanclerza Dolnego i Górnego Śląska oraz starosty Księstwa Głogowskiego. Około 1730 roku postanowił wznieść pałac odpowiadający jego pozycji społecznej.
W 1765 roku majątek przeszedł w ręce hrabiego Andrzeja Renarda, który zapłacił za niego 62 tysiące guldenów reńskich – sumę niemałą jak na tamte czasy. Rodzina Renardów właśnie pozostawiła najbardziej widoczny ślad w wyglądzie pałacu – to oni założyli ogród kwiatowy, sad owocowy i bażanciarnię, a także umieścili w tympanonie nad wejściem swój rodzinny herb podtrzymywany przez dwa lwy. Herb ten widnieje tam do dziś.
W parku za pałacem znajdowała się niegdyś bażanciarnia – stąd nazwa pobliskiego lasu „Bażaniec” i całej dzielnicy. Renardowie hodowali tam bażanty na potrzeby dworskich polowań.
Po Renardach pałac zmieniał właścicieli kilkukrotnie. Ostatnimi prywatnymi posiadaczami przed XX wiekiem była rodzina Zipserów, fabrykantów z Bielska. Na początku ubiegłego stulecia dobudowano oszklona werandę mieszczącą ogród zimowy – to jedyna znacząca zmiana w pierwotnym układzie budynku.
Po 1945 roku pałac upaństwowiono i urządzono w nim szkołę rolniczą. Przez dziesięciolecia niszczał, zmieniał funkcje, aż w 2006 roku kupił go prywatny inwestor, który przeprowadził kompleksową restaurację. Wnętrzom przywrócono rokokową świetność, odrestaurowano sztukaterię, zachowano oryginalne drewniane posadzki i portale. Dziś obiekt funkcjonuje jako hotel z restauracją.
Co można zobaczyć w Pałacu Kotulińskich
Sama architektura budynku zasługuje na uwagę. Pałac reprezentuje typ założenia „entre cour et jardin” – między dziedzińcem a ogrodem – popularny w XVIII-wiecznej architekturze rezydencjonalnej. Z zewnątrz zachował prostotę typową dla śląskich rezydencji szlacheckich tamtego okresu, ale wnętrza kryją autentyczne rokokowe dekoracje.
Wewnątrz zachowała się oryginalna osiemnastowieczna sztukateria – zdobienia wykonane z gipsu, które pokrywają sufity i ściany głównych sal. Można podziwiać piękne portale międzypokojowe, drewniane posadzki i układ pomieszczeń typowy dla barokowych rezydencji. Sale noszą dziś nazwy nawiązujące do kolorystyki – Salon Zielony, Salon Różany, Sala Pod Amorami.
Warto zwrócić uwagę na detale – supraporte (dekoracyjne panele nad drzwiami), klatka schodowa z oryginalną balustradą, czy zachowane elementy stolarki. To rzadkość, by pałac tej klasy zachował tak wiele pierwotnych elementów wystroju.
Park pałacowy i okolice – spacery po zabytkowym terenie
Za pałacem rozciąga się późnobarokowy park na rzucie prostokąta z półkolistą aleją bukową. Drzewostan jest cenny – rosną tu okazy liczące sobie ponad 200 lat. Park przechodzi płynnie w las Bażaniec, tworząc zielony korytarz prowadzący w głąb dzielnicy.
Wzdłuż kompleksu biegnie ulica Zamkowa obsadzona wielogatunkową aleją drzew. W parku znajduje się budynek dawnej kręgielni, w którym dziś mieści się restauracja „Stara Kręgielnia” serwująca kuchnię regionalną. Cały teren jest ogrodzony, oświetlony i zamykany – można tu spokojnie spacerować z dziećmi.
Park pałacowy łączy się przestrzennie z pobliskim kościołem parafialnym św. Katarzyny. To właśnie Franciszek Karol Kotuliński w latach 20. XVIII wieku ufundował materiały budowlane na wzniesienie tego murowanego kościoła – kilkanaście lat przed budową własnej rezydencji.
Hotel w zabytkowym pałacu – nocleg z historią w tle
Obecnie w pałacu funkcjonuje hotel czterogwiazdkowy z 29 pokojami. Część z nich mieści się w głównym budynku pałacu i nawiązuje wystrojem do różnych epok, każdy jest urządzony indywidualnie. Pozostałe znajdują się w bocznym skrzydle – są nowocześniejsze, ale utrzymane w eleganckim stylu.
Dla gości dostępna jest restauracja Pałacowa w głównym budynku oraz wspomniana Stara Kręgielnia w parku. Obiekt dysponuje też strefą relaksu z saunami i kapsułą do koloroterapii. To dobra opcja na weekend z dala od miejskiego zgiełku, choć Bielsko-Biała jest zaledwie 8 km stąd.
Pałac często wykorzystywany jest na wesela, konferencje i inne uroczystości. Sale konferencyjne mieszczą się w zabytkowych wnętrzach – można prowadzić spotkanie w Salonie Zielonym czy monumentalnej Sali Pod Amorami.
Dla kogo jest Pałac Kotulińskich
To miejsce przede wszystkim dla osób nocujących w hotelu – zwiedzanie wnętrz pałacu możliwe jest głównie w tym kontekście. Warto jednak przyjechać tu na spacer po parku, który jest dostępny, lub na posiłek w restauracji.
Miłośnicy architektury docenią autentyczność zachowanych wnętrz rokokowych – to rzadkość na Śląsku. Rodziny z dziećmi znajdą tu spokojne miejsce na spacer, a pary szukające nietypowych noclegów – romantyczną atmosferę zabytkowej rezydencji. Obiekt leży też na trasie szlaku dziedzictwa kulturowego Czechowic-Dziedzic, więc pasuje do szerszego zwiedzania miasta.
Informacje praktyczne – dojazd, ceny, godziny otwarcia
Pałac Kotulińskich znajduje się przy ulicy Zamkowej 2 w Czechowicach-Dziedzicach, w dzielnicy Bażaniec. Z centrum Bielska-Białej dojazd samochodem zajmuje około 10 minut, z Katowic około 40 minut. Obiekt położony jest blisko drogi krajowej nr 1 (trasa Cieszyn-Warszawa), co ułatwia dojazd z różnych kierunków.
Najbliższa stacja kolejowa to Czechowice-Dziedzice oddalone o około 3 km. Z dworca można dojechać autobusem miejskim lub taksówką. Na terenie kompleksu znajduje się bezpłatny parking na około 100 samochodów.
Ceny noclegów w hotelu zaczynają się od około 250-300 zł za pokój dwuosobowy, apartamenty są droższe. Aktualne ceny warto sprawdzić bezpośrednio w hotelu pod numerem telefonu 32 494 49 60 lub na stronie www.palackotulinskich.pl.
Restauracja Pałacowa jest czynna dla gości hotelowych i osób z zewnątrz. Stara Kręgielnia działa głównie na indywidualne zamówienia – rezerwacje pod numerem 32 494 49 61. Menu weselne zaczyna się od około 150-200 zł od osoby z podstawowym pakietem napojów.
Park jest dostępny dla spacerowiczów, choć teren jest ogrodzony. Warto zapytać w recepcji hotelu o możliwość krótkiego zwiedzenia lub spaceru po terenie. Na wizytę wystarczy godzina-dwie, chyba że planuje się dłuższy pobyt z noclegiem.
W pobliżu warto zajrzeć też do centrum Czechowic-Dziedzic z kościołem św. Katarzyny oraz do Bielska-Białej oddalonego o kilka kilometrów. Pałac może być dobrą bazą wypadową w Beskidy – góry zaczynają się tuż za Bielskiem.