Kolej linowa na Szyndzielnię to gondolowa kolejka prowadząca z bielskiej dzielnicy Olszówka na szczyt jednego z najbardziej rozpoznawalnych beskidzkich wzniesień. 1810 metrów trasy w żółtych gondolach, które w kilka minut wynoszą na wysokość niemal 1000 metrów nad poziomem morza. To nie tylko wygodny sposób na dotarcie w góry bez wysiłku, ale też kawałek polskiej historii transportu linowego.
- zapierające dech w piersiach widoki
- historia pierwszej kolejki linowej w Polsce
- nowoczesne sześcioosobowe gondole
- łatwy dostęp dla rodzin z dziećmi
- bliskość szlaków turystycznych i schroniska PTTK
Historia kolejki – od 1953 roku po dziś dzień
Gdy w grudniu 1953 roku kolej wywiozła na górę pierwsze dwa tysiące pasażerów, był to istotny moment dla polskiej turystyki górskiej. Pierwsza powojenna kolejka linowa w kraju i jedyna w Beskidzie Śląskim. Austriacka firma Brüder Girak dostarczyła kompletne urządzenia – od mechaniki po wagony. To właśnie oni nadzorywali montaż i oddali do użytku instalację, która w tamtych czasach była technologiczną nowością.
Oryginalna kolej działała przez cztery dekady. 35 czteroosobowych wagoników, prędkość 2,6 m/s, przejazd trwający około 12 minut. Sześć kratownicowych podpór o wysokości od 8 do 14 metrów podtrzymywało linę na trasie długiej niemal 2 kilometry. Z czasem jednak eksploatacja zaczęła dawać o sobie znać – wymieniano liny, silniki, wagony, aż w końcu stało się jasne, że konieczny jest gruntowny remont.
W 1993 roku kolej przeszła z rąk państwowych do miasta Bielsko-Biała. Rok później rozpoczęła się modernizacja, którą ponownie przeprowadziła firma Brüder Girak. Prace miały zakończyć się w grudniu 1994, ale ostatecznie nowa kolej ruszyła dopiero w lipcu 1995. Stała się wtedy gondolową – jako jedna z pierwszych w polskich górach.
Druga modernizacja miała miejsce w latach 2016-2017. Szwajcarska firma Doppelmayr wymieniła gondole na nowoczesne sześcioosobowe, zainstalowała nowe napędy i elektronikę. Stare wagoniki trafiły na sprzedaż – część z nich można było później zobaczyć jako kafejki w Tauron Arenie w Krakowie.
Co zobaczysz podczas przejazdu
Trasa rozpoczyna się w stacji dolnej przy Alei Armii Krajowej 366. Gondole ruszają z peronu i od razu zaczynają stromy podjazd, przeciskając się między wzniesieniami Dębowca i Cubernioka. Przez szklane ściany kabiny widać panoramę Bielska-Białej rozciągającą się coraz szerzej w miarę nabierania wysokości.
Przejazd trwa około 6 minut. Zdolność przewozowa po ostatniej modernizacji to 750-850 osób na godzinę przy maksymalnej prędkości 5 metrów na sekundę. Różnica wzniesień wynosi 450 metrów. Gondole mieszczą 6 osób, są przestronne i przystosowane do przewozu wózków dziecięcych czy inwalidzkich. Piętnaście z nich ma uchwyty na rowery.
Górna stacja znajduje się na wysokości około 960 metrów. Stąd do samego szczytu Szyndzielni (1028 m n.p.m.) to jeszcze kilkanaście minut spaceru. Można też skierować się do schroniska PTTK, które jest oddalone o 10-15 minut marszu.
Wieża widokowa i stara stacja górna
Tuż przy górnej stacji stoi 18-metrowa wieża widokowa otwarta w sierpniu 2015 roku. Z jej szczytu rozpościera się panorama Beskidu Śląskiego, Małego, a przy dobrej pogodzie nawet Tatr. Wejście na wieżę kosztuje 8 złotych i jest możliwe tylko w godzinach pracy kolei.
Warto zajrzeć też do starego budynku górnej stacji – tego kamiennego, który służył kolejce od 1953 do 1995 roku. Po modernizacji został odrestaurowany i przystosowany dla turystów. We wnętrzach urządzono mini-muzeum z ekspozycją historycznych wagonów z różnych okresów funkcjonowania kolei. Można tu odpocząć, schronić się przed niepogodą i poczytać o historii obiektu. Budynek można też wynajmować na kameralne koncerty, konferencje czy uroczystości rodzinne.
Szyndzielnia – góra domowa Bielska
Szyndzielnia leży administracyjnie w granicach Bielska-Białej, między dolinami Olszówki, Wapienicy i Białki. To sprawia, że mieszkańcy traktują ją jako swoją „domową” górę. Dla turystów pieszych szczyt to punkt na szlakach – czerwonym i niebieskim. Można tu dotrzeć pieszo ze Szczyrku przez Klimczok (około 3 godziny), albo po prostu wjechać kolejką i ruszyć dalej w góry.
Zimą na stoku pod Szyndzielnią działa niewielki wyciąg narciarski. Latem szczyt przyciąga spacerowiczów, miłośników nordic walking i rowerzystów górskich – przy górnej stacji rozpoczynają się trasy downhillowe Enduro Trails.
Kolej linowa na Szyndzielnię jest drugą najstarszą kolejką linową w Polsce – ustępuje tylko tej na Kasprowy Wierch. Po zmianie na gondolową w 1995 roku wyprzedziła w tym wyścigu zarówno Jaworzynę Krynicką, jak i Stóg Izerski.
Dla kogo to miejsce
Kolejka sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi docenią wygodę dojazdu bez męczącego podejścia – gondole są bezpieczne, a widoki fascynują nawet najmłodszych. Osoby starsze czy z ograniczoną sprawnością mogą bez problemu wjechać na szczyt i nacieszyć się górską panoramą. Miłośnicy historii znajdą tu ciekawą opowieść o rozwoju polskiego transportu linowego.
Rowerzyści górskie traktują kolejkę jako wygodny podjazd przed zjazdem trasami downhillowymi. Turyści piesi wykorzystują ją jako punkt wyjścia do dalszych wędrówek po Beskidzie Śląskim. Można też po prostu przyjechać na krótki wypad z miasta – wjazd, spacer po szczycie, zejście na wieżę widokową i powrót zajmą łącznie około 2-3 godzin.
Praktyczne informacje – ceny, godziny, dojazd
Ceny biletów:
- Bilet normalny w jedną stronę – 34 zł
- Bilet normalny w obie strony – 44 zł
- Bilet ulgowy w jedną stronę – 28 zł (dzieci, młodzież szkolna, studenci, emeryci, renciści, osoby z niepełnosprawnościami)
- Bilet ulgowy w obie strony – 34 zł
- Bilet rowerowy normalny – 42 zł, ulgowy – 35 zł
- Bilet bagażowy w jedną stronę – 10 zł, w obie strony – 15 zł
- Wejście na wieżę widokową – 8 zł
Grupy powyżej 20 osób mogą liczyć na 10% zniżki. Bilety można kupić online na stronie szyndzielnia.e-skipass.pl – po zakupie trafiają na wskazany adres mailowy i wystarczy przejść przez bramkę bez aktywacji w kasie.
Godziny otwarcia: Kolejka zazwyczaj kursuje od godziny 10:00 co 30 minut. Dla grup powyżej 21 osób uruchamiany jest ruch ciągły. Warto sprawdzić aktualne godziny przed wizytą, ponieważ mogą się zmieniać w zależności od sezonu. W przypadku silnego wiatru kolejka może być nieczynna ze względów bezpieczeństwa.
Jak dojechać: Stacja dolna znajduje się przy Alei Armii Krajowej 366 w Bielsku-Białej. Komunikacją miejską można dojechać autobusami MZK linii nr 7 i 8 (z dworca PKS i centrum miasta). Dla zmotoryzowanych dostępny jest dozorowany parking „Pod Dębowcem” w niewielkiej odległości od stacji.
Kontakt: tel. +48 33 814 44 81, e-mail: [email protected], strona: www.kolej-szyndzielnia.pl
Psy przewozi się bezpłatnie – powinny być na smyczy i mieć założony kaganiec. Kolej jest przystosowana do przewozu osób na wózkach inwalidzkich. Sprzęt narciarski czy rowerowy umieszcza się w uchwytach na zewnątrz kabiny.