W sercu Czechowic-Dziedzic, na terenie Doliny Potoku Czechowickiego, znajdują się ruiny Zamku Wilczków – miejsce pełne historii i tajemnic. Choć dzisiaj to, co pozostało z dawnej rezydencji, to jedynie fragmenty ceglanego spichlerza z XVIII wieku, historia tego miejsca sięga aż XIV stulecia. To tutaj, na miejscu średniowiecznego dworu, w 1536 roku Mikołaj Wilczek z Dobrej wzniósł swoją rezydencję. Dziś ruiny te są częścią Szlaku Dziedzictwa Czechowic-Dziedzic i stanowią ważny punkt na mapie turystycznej regionu.
Historia Zamku Wilczków
Pierwotny dwór powstał w XIV wieku i należał do rodziny Czelów. W XVI wieku Mikołaj Wilczek, po ślubie z Katarzyną Czelówną, przekształcił go w renesansową rezydencję. Budowla służyła kolejnym właścicielom przez około 200 lat, zanim została zamieniona na spichlerz po wybudowaniu pobliskiego Pałacu Kotulińskich w XVIII wieku. Niestety, spichlerz spłonął w 1984 roku, a trzy lata później został częściowo wyburzony.
Podczas prac archeologicznych odkryto wiele artefaktów świadczących o bogatej historii tego miejsca. Znaleziono m.in. XIV-wieczne kafle herbowe zdobione motywami heraldycznymi, fragmenty ceramiki oraz drewniany kanał (fosę). Szczególnie interesujące są kafle przedstawiające cesarskiego orła dwugłowego oraz jeźdźców w pełnym rynsztunku – symbole związane z rodem Wilczków.
Architektura i otoczenie
Choć pierwotna budowla nie zachowała się w całości, ruiny zachwycają detalami architektonicznymi. Gotyckie sklepienia i fragmenty murów świadczą o dawnym splendorze rezydencji. Otoczenie ruin jest równie interesujące – obok znajduje się park lipowy z trzynastoma pomnikowymi drzewami oraz wieża widokowa oferująca panoramę okolicy. W sąsiedztwie można również zwiedzić odrestaurowany Pałac Kotulińskich.
Centrum Edukacji Ekologicznej – Nowe życie ruin
Na terenie ruin działa Centrum Edukacji Ekologicznej (CEE), które łączy historię z nowoczesnością. W budynku CEE można zobaczyć makiety dawnego zamku, artefakty odkryte podczas wykopalisk oraz wystawy fotograficzne poświęcone lokalnej przyrodzie i kulturze. Centrum organizuje także warsztaty edukacyjne dla dzieci i dorosłych.
Godziny zwiedzania: Centrum Edukacji Ekologicznej jest otwarte od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–15:00 (ostatnie wejście o 14:30). Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem lub samodzielnie z pomocą materiałów informacyjnych dostępnych na miejscu.
Dojazd: Ruiny znajdują się przy ulicy Zamkowej w Czechowicach-Dziedzicach. Na miejscu dostępny jest parking.
Bilety: Wstęp do ruin i CEE jest bezpłatny.
Atrakcje w okolicy
W pobliżu ruin warto odwiedzić Pałac Kotulińskich – barokową rezydencję przekształconą obecnie w luksusowy hotel. Spacer Aleją Lip prowadzącą przez park to doskonała okazja do relaksu na łonie natury. Wieża widokowa pozwala podziwiać malownicze krajobrazy Doliny Potoku Czechowickiego.
Podsumowanie
Ruiny Zamku Wilczków to miejsce, które łączy historię z nowoczesnością i przyciąga turystów swoją unikalną atmosferą. Stanowią one świadectwo bogatej przeszłości Czechowic-Dziedzic i są doskonałym punktem wyjścia do poznawania lokalnego dziedzictwa kulturowego. Dzięki staraniom lokalnych władz i pasjonatów historii ruiny zostały odpowiednio zabezpieczone i udostępnione zwiedzającym. To miejsce idealne zarówno dla miłośników historii, jak i osób szukających spokojnego zakątka na mapie Śląska.